Góc Nhìn EX88: Mẫu cầu thủ lóe sáng bất chợt: cướp quả phạt trực tiếp, chấm dứt huyền thoại bất bại của Milan, hat-trick trước Barcelona ở Champions League
Anh không phải siêu sao theo nghĩa tuyệt đối, nhưng thuộc kiểu “một người đặc biệt”.
Anh ra sân 57 lần cho đội tuyển Colombia, ghi 20 bàn. Tác phẩm tiêu biểu là vòng loại World Cup 1994: làm khách trước Argentina, anh lập cú đúp.
Điều thú vị là Asprilla, người xưa nay luôn làm theo ý mình, sau trận lại giả bộ khiêm tốn: “Không phải một mình tôi đánh bại Argentina, đó là chiến thắng của cả đội Colombia.”
Hai lần khoác áo Parma, nhìn tổng thể anh không nóng cũng không lạnh, nhưng chức vô địch Coppa Italia và Cup Winners' Cup đã làm dày cuốn hồi ký.
Nhìn từ góc khác, anh thuộc kiểu chỉ cần một tia nắng là rực rỡ. Quay lại năm 1993, đối đầu AC Milan, anh dùng một quả phạt trực tiếp chấm dứt huyền thoại 58 trận bất bại của Milan.
Đáng nói là đó vốn không phải nhiệm vụ được giao cho Asprilla. Anh giật quyền đá phạt từ tay đồng đội. Huấn luyện viên Parma khi ấy, Scala, đứng ngoài đường biên gào lên vì tức, không ngờ “phép màu đã xảy ra”!
Đó chính là Asprilla. Trên cả hai sân khấu anh đều tạo ra niềm vui ngoài dự tính, cũng đều diễn giải sức hút của cá tính. Nói cách khác, bản thân anh cực kỳ ghét khuôn phép, luôn thích sống trong thế giới của riêng mình.
Không có “đột biến” vô cớ. Việc Asprilla biết chiều theo hoàn cảnh bắt nguồn từ môi trường sống.
Anh sinh ra ở Tuluá, một thành phố thung lũng lấy nông nghiệp làm gốc. Đồng thời, vì nằm sát trường bóng Carlos Sarmiento Lora, nơi đây có tiếng là “thành phố bóng đá”.
Colombia giữa những biến động không phải một thành phố lý tưởng, nhưng bóng đá là cây cầu để “đi ra ngoài”. Phần lớn con em nhà nghèo hy vọng dùng bóng đá đổi lấy tự do và của cải.
Quả bóng da cũ khâu bằng cao su, “quả bóng” tự chế từ vải rách, chính là đồ chơi của Asprilla. Asprilla từng nói: “Bóng đá chính là ánh sáng của người Colombia.”
Mẹ ủng hộ Asprilla đi con đường bóng đá đường phố và đào tạo trẻ, không quản vất vả gom tiền để “tiếp điện” cho giấc mơ của con.
Mẹ để lại cho Asprilla hai lời răn: một là trung thành với lý tưởng, hai là đừng quên xuất thân. Con nhà nghèo sớm biết gánh việc, cha mẹ nhà nghèo cũng có hệ giá trị riêng.
“Mẹ đã nhào nặn nhân cách của tôi.”
Ra mắt năm 19 tuổi không có gì bất ngờ. Bảng thành tích 36 trận 17 bàn ở mùa đầu mới là cú sốc dễ chịu, và nhờ đó anh thuận lợi gia nhập đội bóng lớn của Colombia, Atlético Nacional.
Cuộc bắt tay của những bên mạnh đến đúng hẹn. Asprilla đưa ra con số xa xỉ 75 trận 32 bàn. Đúng lúc Atlético Nacional vô địch giải, câu lạc bộ cũng thuận lợi rút về 10,9 triệu USD từ ngôi sao số một.
Mỗi bên lấy thứ mình cần, ai cũng vui.
Nhanh, bùng nổ, Asprilla có biệt danh “Linh dương đen”. Dù chính anh từng công khai chê tập thể lực, đội bò sữa vẫn kiên quyết coi anh là người trong mộng, thậm chí trước khi ký hợp đồng đã hứa cho một khoảng tự do nhất định.
Nhìn lại, kể cả không có quả phạt trực tiếp mang ý nghĩa lịch sử ấy, Asprilla luôn lóe sáng bất chợt cũng xứng danh thủ của Parma.
Lượt đi bán kết Cup Winners' Cup 1993, Atlético Madrid đối đầu Parma, tiền đạo Colombia lập cú đúp. Bán kết Cúp UEFA 1994-95, Parma đối đầu Bayer Leverkusen, Asprilla ghi 3 bàn trong hai lượt.
“Anh không chỉ là một tay săn bàn, mà là nghệ sĩ trên sân, đại diện cho mặt lãng mạn, ứng biến nhất của bóng đá.”
Đợt tấn công tình cảm trị giá 20 triệu USD của AC Milan từng không lay chuyển được Parma. Chỉ khi sự bất định của Asprilla ngày càng rõ, đội bò sữa mới bắt đầu kế hoạch đẩy anh đi.
Phí chuyển nhượng 7 triệu bảng là một khoản lớn với Newcastle. Huấn luyện viên đương thời Keegan cảm thán: “Có những cầu thủ, bạn chẳng bao giờ biết giây tiếp theo họ làm gì. Asprilla chính là người tôi cần chăng?”
Với Parma, chuyện ấy dường như chỉ là đi qua một thủ tục cho có.
“Anh ta quá khó thuần.” Câu nói ấy mang theo quá nhiều bất lực. Nói cách khác, kịch bản yêu rồi hóa hận quá liền mạch.
Vốn mọi thứ đang đi lên, nhưng số phận không chịu phối hợp.
Mùa 1995-96, dưới sự dẫn dắt của Kevin Keegan, đội từng có lúc dẫn Manchester United tới 1 điểm. Khi còn 15 trận, đội chim ác là rất có khả năng đoạt chức vô địch hạng cao nhất đầu tiên kể từ năm 1927.
Asprilla đến như hổ mọc thêm cánh. Kiến tạo ngay trận ra mắt là giá trị cá nhân được thể hiện. Đáng tiếc Quỷ đỏ bứt lên từ phía sau không muốn thành toàn vinh quang của người khác.
Khi phân tích sau đó, phía Newcastle lên tiếng coi Asprilla là thuốc độc. Nói cho đúng, sự xuất hiện của anh phá vỡ thế cân bằng cũ. Các vị trí hàng công của Newcastle chồng lên nhau, hàng tiền đạo phải sắp xếp lại vòng quay, nhịp tấn công vốn trôi chảy không bao giờ trở lại.
Men theo nỗi yêu mà không được ấy, scandal ngoài sân của Asprilla cũng bị moi ra. Anh thích la cà quán bar và mở tiệc. Thậm chí vì không hiểu tiếng Anh, chưa đợi Keegan nói hết lời răn, anh đã phóng xe máy Harley bỏ đi một mạch.
Phi lý hơn: trước khi vào sân thay người ở trận ra mắt, Asprilla lén uống một ly rượu vang đỏ. Nếu chỉ luận theo kết quả, Asprilla chẳng qua là “làm chính mình”, còn Newcastle thì rước về một ông lớn khó bảo.
Dù vậy, Asprilla vẫn ngầm giữ phong cách “lóe sáng một lần”.
Trận kinh điển là ngày 17 tháng 9 năm 1997, Newcastle gặp Barcelona ở Champions League. Trong hoàn cảnh Shearer chấn thương và Ferdinand đã ra đi, Asprilla, người trước trận tưởng mình đã bị xếp vào lãnh cung, lại lập hat-trick chỉ trong 22 phút.
“Barcelona cuối trận gỡ lại hai bàn, nhưng không gì phá nổi đêm ấy. Đây là một trong những đêm đẹp nhất sự nghiệp của tôi.”
“Họ chỉ có thể ngẩng lên nhìn tôi.”
Dù vậy, Dalglish, người đề cao kỷ luật, không mấy mặn mà với anh. Còn cầu thủ Colombia không thích bị bó buộc cũng bắt đầu kế hoạch bỏ đi. Chỉ tiếc lần thứ hai trở lại Parma chỉ có cuộc hội ngộ, không có bất ngờ. Nói cách khác, 12 trận 1 bàn không đủ sức nâng đỡ cái đẹp của chuyện nối lại duyên xưa.
“Parma là nhà của tôi” càng là lời tỏ tình nhạt thếch, không còn sức nặng.
Sức bùng nổ co lại, tính khí thì không đổi. Asprilla đành lang thang. Các giải Brazil, Mexico, Colombia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Argentina, Chile lần lượt chứng kiến chế độ đi lùi của anh. Mùa tốt nhất anh ghi được 8 bàn.
Ở câu lạc bộ anh chỉ là khách qua đường, ở đội tuyển còn thành trò cười. World Cup 1998, đá không thuận, Asprilla chửi thẳng huấn luyện viên trưởng, cuối cùng bị liên đoàn đuổi khỏi đội tuyển và bị lệnh về nước sớm.
Chịu mềm? Sau khi về nước, Asprilla coi mình là vật hy sinh: “Gómez không tôn trọng tôi. Trên sân có đồng đội chơi còn tệ hơn tôi mà không bị thay. Sao lại đúng mình tôi phải ra? Trong đội có những ‘con cưng không ai được đụng’.”
Phá bình rồi vứt luôn. Asprilla bị cảm xúc cuốn đi, giải nghệ năm 34 tuổi không còn bất ngờ. Chỉ có điều sự phi lý của nhân vật chính vẫn đang tiếp diễn.
Rượu, khiêu dâm, rút súng. Tất nhiên năm 2014 anh cũng từng bị kẻ bắt cóc dọa dẫm. Có lẽ đó mới là lần đầu Asprilla bị “cho học một bài”.