Góc Nhìn EX88: Asiad | Phân tích tin: Thời gian còn lại cho bóng đá nữ Trung Quốc còn bao nhiêu?
Tân Hoa Xã, Shizuoka, Nhật Bản, điện ngày 3 tháng 10. Phân tích tin: Thời gian còn lại cho bóng đá nữ Trung Quốc còn bao nhiêu?
Phóng viên Tân Hoa Xã Tiêu Thế Nghiêu và Vương Hải Châu.
Ở trận tranh huy chương đồng bóng đá nữ Asiad Aichi-Nagoya diễn ra ngày 2, bóng đá nữ Trung Quốc thua bóng đá nữ Hàn Quốc 0-1, khép lại hành trình lần này ở vị trí thứ tư. Đây là thành tích Asiad tệ thứ hai trong lịch sử bóng đá nữ Trung Quốc, chỉ hơn vị trí thứ năm tại Asiad Incheon 2014, và cũng là lần thứ ba trong lịch sử đội không lên được bục nhận giải Asiad.
Với đội đang trong cơn đau chuyển giao thế hệ, lại bị chấn thương vây bủa, việc vào tứ kết chỉ miễn cưỡng hoàn thành nhiệm vụ cơ bản. Tuy nhiên, điều đáng lo hơn thứ hạng là những điểm hụt về năng lực và thế bế tắc chiến thuật mà bóng đá nữ Trung Quốc để lộ trong quá trình thi đấu.
Vòng bảng hòa Uzbekistan 1-1, lần đầu trong lịch sử đội không đánh bại được đối thủ này. Tứ kết hòa Việt Nam 0-0 sau 90 phút, cũng là lần đầu trong lịch sử đội không thắng được đối phương trong thời gian chính thức. Bán kết thua Triều Tiên 0-2, cả trận gần như không có sức đánh trả. Trận tranh đồng thua Hàn Quốc 0-1, lại là lần đầu thua đối thủ ở trận chính thức kể từ năm 2015. Hành trình Asiad lần này cho thấy sức cạnh tranh của bóng đá nữ Trung Quốc ở châu Á đã tụt rõ rệt.
Bên tấn công, trong 3 trận loại trực tiếp đội Trung Quốc dứt điểm tới 45 lần, 15 lần trúng đích, mà chỉ đổi được 1 bàn. Bên phòng ngự, trước những đối thủ thực lực kém mình rõ, đội Trung Quốc thủng lưới liên tiếp ở cả 3 trận vòng bảng, 6 trận chỉ giữ sạch lưới được 1 trận. Đá phạt cố định càng trở thành điểm yếu. Bán kết gặp Triều Tiên, đội Trung Quốc hai lần mất bàn vì tình huống cố định. Sau trận, HLV trưởng Milicic nói đá phạt cố định là trọng điểm số một khi chuẩn bị trận tranh đồng, đội dành hơn bốn phần mười thời gian tập cho các tình huống này. Thế nhưng trận tranh đồng mới đá được 4 phút, đội Trung Quốc lại mất bàn trong lúc phòng ngự đá phạt cố định.
Đội trưởng Ngô Hải Yến nói thẳng sau trận: "Thực ra trước đây đá phạt cố định là một sở trường của chúng tôi, chúng tôi ghi được nhiều bàn từ những tình huống đó. Thi đấu là đối thủ nghiên cứu mình, mình cũng nghiên cứu đối thủ. Có lẽ ở chi tiết chúng tôi làm chưa tốt bằng người khác."
Thái độ chiến đấu của bóng đá nữ Trung Quốc không có gì phải nghi ngờ. Trong trận, các cầu thủ luôn giữ cường độ chạy và va chạm cao, khi bị dẫn vẫn không bỏ cuộc, không lơi tay. Ngô Hải Yến nói: "Chúng tôi không mất niềm tin, vẫn luôn cố tạo cơ hội." Nhưng thể thao thành tích, nếu không có thực lực kỹ chiến thuật đủ cứng làm nền, chỉ dựa vào ý chí thì không thể thắng.
Không thể phủ nhận, chấn thương và lực lượng không đủ là yếu tố quan trọng khiến đội thi đấu kém lần này. Kỳ Asiad này nhiều cầu thủ đang thi đấu ở châu Âu vắng mặt, cộng thêm làn sóng chấn thương nặng ập tới: thủ môn trụ cột Trần Thần bỏ cuộc vì chấn thương trước giải, hạt nhân tuyến giữa Trương Lâm Diễm dính chấn thương nặng ở vòng bảng, còn Vương Sương, Trương Duệ, Lý Tình Đồng, Vương Ái Phương và các cầu thủ khác thì luôn mang thương tích để gắng sức. Điều đó làm sức chiến đấu của đội suy yếu ở mức lớn.
Tuy nhiên, điều đáng nhìn lại hơn những khó khăn khách quan là điểm hụt chiến thuật và trình độ giải trong nước. Về sai sót ở đá phạt cố định, Milicic thừa nhận sau trận rằng "tập chưa đủ, năng lực cầu thủ và vận may không tốt, cả ba đều có phần". Nhưng ông đồng thời nhấn mạnh "vị trí đứng ban đầu và vị trí lùi về phòng ngự không có vấn đề". Một đội cứ lặp lại cùng một cách mất bàn thì rõ ràng không thể chỉ đổ cho vận may.
Về chuyện hàng công "bí bàn", Milicic đổ cho giải trong nước. Ông cho rằng trình độ thi đấu và cường độ va chạm của giải nội địa chưa đủ, khiến cầu thủ thiếu tôi luyện ở những trận áp lực cao, phản ứng tại chỗ và khả năng dứt điểm khó nâng lên, còn đợt tập trung ngắn của đội tuyển căn bản không chữa được điểm hụt kỹ thuật. Đồng thời, các vị trí hạt nhân bên tấn công của giải trong nước phần nhiều do ngoại binh chiếm, cầu thủ nội thiếu cơ hội rèn ổn định, dẫn tới kho nhân tài tấn công của đội tuyển mỏng.
Phân tích của Milicic có phần đúng, nhưng đổ toàn bộ sự bế tắc tấn công cho giải vô địch thì ít nhiều có hơi né trách nhiệm. Dù sao, thiết kế chiến thuật tấn công của đội tuyển và tính trọng điểm của các bài tập chuyên biệt chưa đủ mạnh, ban huấn luyện khó thoái thác.
Ngoài ra, tiến trình chuyển giao thế hệ bị chậm cũng đẩy bóng đá nữ Trung Quốc vào khủng hoảng đứt gãy nhân tài. Ở vài trận then chốt của kỳ Asiad này, trục giữa đội vẫn dựa vào ba lão tướng: Vương Sương 31 tuổi, Ngô Hải Yến 33 tuổi và Trương Duệ 37 tuổi. Hàng công phụ thuộc rất cao vào khả năng cá nhân của Vương Sương. Một khi cô bị bao vây, đội đều đuối ở khâu tổ chức tuyến giữa, phối hợp công phá một nửa sân và cú chạm cuối.
Những vấn đề này không phải lạnh trong một ngày. Những năm gần đây, bóng đá nữ Trung Quốc nhiều lần thua đậm trước các đội mạnh châu Âu và châu Mỹ, hố ngăn cách với các đội hàng đầu thế giới ngày càng rộng. Lợi thế vốn có trên sân châu Á cũng tan biến. Đội không những không vượt qua được vòng loại châu Á Olympic Paris, mà về cường độ va chạm và hệ thống chiến thuật đã tụt toàn diện so với Nhật Bản, Triều Tiên và Australia, thậm chí ngày càng vất vả khi gặp các đội trung bình và yếu của châu Á.
Trước hiện thực khắc nghiệt, Ngô Hải Yến nhấn mạnh niềm tin và sự kiên nhẫn: "Mỗi trận đấu đều là một lần trải qua, đều là trưởng thành. Ở tầm châu Á chúng tôi cũng có lợi thế của mình. Quan trọng nhất là tìm cách kéo những điểm yếu lên, đừng trật đường ray ở tầm châu Á." Cô nói: "Chúng tôi vẫn luôn cố tiến bộ, nhưng cũng cần thời gian. Qua những trận này, điều quan trọng nhất vẫn là đừng mất niềm tin. Cầu thủ trẻ trưởng thành cần một quá trình. Cũng mong giải của chúng tôi, cùng mọi mặt, đều tiến bộ được. Như vậy dù là cá nhân hay bóng đá Trung Quốc, đều sẽ ngày càng tốt hơn."
Nhưng sự khắc nghiệt của thể thao thành tích nằm ở chỗ: chỉ tự mình tiến bộ là chưa đủ, phải chạy nhanh hơn tốc độ tiến bộ của đối thủ thì mới đứng được trong cuộc cạnh tranh. Sân đấu không chờ bất kỳ ai, càng không thuận theo nhịp trưởng thành của riêng một đội. Nửa đầu năm sau, vòng loại Olympic và World Cup nữ đều sẽ khởi tranh. Muốn giành 2,5 suất Olympic ít ỏi trong cuộc cạnh tranh châu Á đang nóng trắng, muốn chặn đà tuột dốc và thoát khỏi đáy, bóng đá nữ Trung Quốc phải hoàn thành một cuộc đổi thay chạm tới gốc rễ.
Từ việc HLV trưởng Milicic ở hay đi, đến việc đẩy nhanh chuyển giao thế hệ, rồi hoàn thiện hệ thống đào tạo trẻ và nâng chất lượng giải trong nước, mỗi vấn đề đều cần được giải quyết gấp. Sân sau sẽ không chờ bóng đá nữ Trung Quốc đủ mọi thứ. Thời gian để bóng đá nữ Trung Quốc sửa sai, trưởng thành và lột xác, không còn nhiều. (Hết)